CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ & THIẾT KẾ XÂY DỰNG MINH PHƯƠNG

Bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản ở An Giang

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN Ở AN GIANG

Trong những năm qua, ngành thủy sản An Giang đă đạt được những thành tựu đáng phấn khởi. Tỉnh tiếp tục quy hoạch lại các vùng sản xuất nguyên liệu, chủ động trong khâu sản xuất con giống, mở rộng thị trường xuất khẩu, sản phẩm chế biến đa dạng và được khách hàng nhiều nước ưa chuộng. Sản xuất ngày càng đi vào chiều sâu, chất lượng nguồn nguyên liệu cung cấp cho chế biến xuất khẩu được cải thiện đáng kể. Việc ứng dụng các thành tựu kỹ thuật vào sản xuất, quan tâm đầu tư con giống, thức ăn, pḥng trừ dịch bệnh và bảo vệ môi trường đă phần nào tạo được nguồn nguyên liệu sạch, không sử dụng hóa chất và kháng sinh thuộc danh mục cấm... Ngoài ra, các mô h́nh nuôi cá tra, rô phi, điêu hồng trong bè và nuôi tôm càng xanh luân canh trên nền đất ruộng, mô h́nh nuôi sinh thái cũng đang được chú ư và nhân rộng rất thích nghi với điều kiện ở An Giang nên mang lại hiệu quả kinh tế cao. Cụ thể năm 2003 diện tích nuôi trồng thủy sản toàn tỉnh là 1.561ha, sản lượng 105.532 tấn; đến 2010 diện tích nuôi trồng lên đến 2.380ha và thu được 320.370 tấn.
 Trước nhu cầu bức thiết của ngành nuôi trồng thủy sản, Sở NN&PTNT kết hợp với các Sở ban ngành trong tỉnh thực hiện công tác bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản.
 
 Công tác giám sát môi trường định kỳ:
 Kết hợp với Sở TN&MT tổ chức công tác giám sát môi trường định kỳ tại các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm để đánh giá tác động mức độ ô nhiễm của nguồn nước và đưa ra cảnh báo cho người dân trong sinh hoạt và nuôi trồng thủy sản. trong năm 2010 đă thực hiện 4 đợt với tổng số mẫu nước thu là 48 mẫu.
 
 Chương tŕnh giám sát môi trường:
 Kết hợp với Viện Nghiên cứu NTTS II triển khai Chương tŕnh giám sát môi trường tại một số điểm trên sông Tiền, sông Hậu trên địa bàn tỉnh. Cụ thể phương thức giám sát thụ động được thực hiện tại 24 xă phường thị trấn thuộc 8 huyện thị thành phố có nuôi thủy sản tập trung, phương thức giám sát chủ động được thực hiện tại TP Long Xuyên và các huyện lân cận như: Châu Thành, Thoại Sơn và Chợ Mới. Định kỳ mỗi tháng thu mẫu nước tại 4 điểm trên sông Tiền và sông Hậu: Châu Đốc, Phú Tân, Long Xuyên (Sông Hậu) và Chợ Mới (sông Tiền). để kiểm tra phân tích chất lượng nước tại các điểm giám sát, tổng số mẫu nước thu là 20 mẫu/tháng.
 Phối hợp với ĐHCT thực hiện chương tŕnh giám sát môi trường, kiểm tra phân tích chất lượng nguồn nước phục vụ nuôi trồng thủy sản. Thực hiện giám sát tại 3 xă thuộc huyện Châu Phú và 5 xă thuộc huyện Phú Tân. Định kỳ hàng tháng thu mẫu nước kiểm tra phân tích chất lượng nước, mỗi xă thu 3 mẫu thử/tháng, tổng số mẫu thu 15 mẫu nước/tháng, định kỳ 15 ngày/lần kiểm tra một số chỉ tiêu về môi trường tại 5 xă thực hiện giám sát.
 
 Công tác tập huấn, tuyên truyền:
 Lồng ghép với các lớp tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm và các lớp tập huấn về văn bản pháp luật cho các cơ sở nuôi thủy sản tại các huyện trong tỉnh đă tổ chức 66 lớp với hơn 1.500 nông dân tham dự. Các lớp tập huấn này nhằm tuyên truyền về tác hại của ô nhiễm môi trường đến nguồn nước phục vụ sinh hoạt và nuôi trồng thủy sản, các quy định về xử lư nước thải, quy định về qui phạm hành chính liên quan đến gây ô nhiễm môi trường.
 Tuyên truyền các quy định về bảo tồn đa dạng sinh học cũng như vai tṛ, tầm quan trọng của đa dạng sinh học và nguy cơ của suy thoái đa dạng sinh học đến đời sống con người.
 Tuyên truyền trên sông tại khu vực nuôi thủy sản tập trung về đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường, tổng cộng thực hiện được 10 đợt.
 
 Công tác xác nhận đăng kư hoạt động nuôi trồng thủy sản:
 Thực hiện Quyết định số 21/2009/QĐ-UBND ngày 17/6/2009 của UBND tỉnh An Giang về việc sửa đổi bổ sung một số Điều trong Quyết định số 11/2008/QĐ-UBND ngày 31/3/2008 của UBND tỉnh về việc ban hành Bản Quy định về quản lư nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh An Giang; Các cơ sở nuôi trồng khi đăng kư hoạt động nuôi trồng thủy sản tại các xă phường thị trấn phải đảm bảo có Giấy xác nhận cam kết bảo vệ môi trường hoặc báo cáo đánh giá tác động môi trường
 
 Xây dựng vùng nuôi cá sạch:
 Toàn tỉnh có 21 nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu thuộc 17 doanh nghiệp chế biến thủy sản xuất khẩu. Trong đó có 4 doanh nghiệp xây dựng ddwwojc vùng nguyên liệu cá sạch đáp ứng khoảng 40% nhu cầu nguyên liệu của nhà máy và được tổ chức theo mô h́nh Liên hợp hoặc Hội nuôi cá sạch gồm: Cty Cổ phần XNK thủy sản An Giang (AGIFISH), Cty TNHH Việt An, Cty XNK Nông sản thực phẩm An Giang (AFIEX), Cty Tuấn Anh (NTACO). Tổng cộng 4 vùng nuôi của 4 doanh nghiệp chế biến thủy sản có diện tích 155ha với sản lượng đạt khoảng 130.000 tấn/năm chiếm khoảng 40% sản lượng thủy sản xuất khẩu của tỉnh.
 Áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế
 Đào tạo 02 lớp chuyên viên thực hành HACCP và SQF cho 50 cán bộ thủy sản của tỉnh là giảng iên cấp I. Đào tạo về HACCP và SQF cho 70 cán bộ, kỹ thuật viên thủy sản là giảng viên cấp II cho tuyến huyện. Đồng thời, tổ chức đào tạo được 38 lớp huấn luyện kỹ năng nuôi thủy sản theo tiêu chuẩn SQF 1000CM với 956 học viên tham gia và 10 lớp huấn luyện kỹ năng ương giống thủy sản với 261 học viên tham gia.
 
 * Nhận xét đánh giá:
 Khó khăn: Chi phí đầu tư cho các phương pháp xử lư nước thải hiện nay c̣n cao trong khi giá cá bán ra ở mức thấp. V́ vậy việc áp dụng phương pháp xử lư nước thải chỉ thực hiện được đối với các hộ nuôi có qui mô lớn, các vùng nuôi cá sạch của các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu; trước đây, do chưa có tiêu chuẩn nước mặt riêng cho các hoạt động nuôi trồng thủy sản nên việc áp dụng Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6774:2000 chuẩn Việt Nam TCVN 9542:1995 Quy định về Tiêu chuẩn chất lượng nước mặt các chỉ số ô nhiễm tương đối cao và yêu cầu đối với nước thải chưa phù hợp với nước thải hoạt động nuôi trồng thủy sản; Việc chừa diện tích đất để bố trí ao xử lư nước thải là rất khó khăn do hộ nuôi không có đất hoặc khi làm báo cáo ĐTM hay cam kết bảo vệ môi trường th́ hộ nuôi có nêu các khu vực xử lư nước thải nhưng thạc chất các khu vực này đều được tận dụng để thả cá nuôi, trong khi đó lực lượng chức năng không thường xuyên kiểm tra và xử lư những hộ vi phạm cdam kết.
 Thuận lợi: Bộ Nông nghiệp ban hành Thông tư số 45/2010/TT-BNNPTNT ngày 22/7/72010 về việc Quy định điều kiện cơ sở, vùng nuôi cá tra thâm canh đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, trong đó quy định về hệ thống xử lư nước cấp, nước thải, yêu cầu chất lượng nước thải từ ao nuôi cá tra đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường; Các cơ sở, vùng nuôi thuộc các doanh nghiệp chế biến thủy sản áp dụng quản lư hệ thống theo các tiêu chuẩn quốc tế HACCP, SQF, GlobalGAP... cơ sở đảm bảo quản lư tốt điều kiện môi trường có hệ xử lư nước thải đạt tiêu chuẩn.
 
 * Giải pháp:
 - Tiếp tục đào tạo huấn luyện về nhân lực xây dựng vùng nuôi thủy sản an toàn và chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế để có lực lượng nồng cốt có kiến thức sâu rộng về an toàn chất lượng, HACCP, GLOBALGAP,...;
 - Tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp chế biến thủy sản xây dựng và mở rộng các vùng nuôi cá theo tiêu chuẩn quốc tế, có hệ thống xử lư nước thải đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường;
 - Xây dựng dự án liên kết chuỗi gắn kết các khâu từ sản xuất đến chế biến tiêu thụ sản phẩm. Thực hiện thí điểm cho 3 doanh nghiệp: Cty CP XNK thủy sản An Giang (AGIFISH), Cty TNHH Việt An, Cty TNHH SX-TMDV Thuận An;
 - Các cơ sở sản xuất kinh doanh thức ăn, thuốc hóa chất phục vụ cho nuôi trồng thủy sản gắn kết với cơ sở nuôi, vùng nuôi tham gia vào chuỗi cung ứng sản xuất đạt tiêu chuẩn chất lượng. Tham gia các lớp tập huấn về an toàn chất lượng cung cấp sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng đáp ứng yêu cầu của cơ sở nuôi, vùng nuôi đồng thời gây ô nhiễm môi trường;
 - Áp dụng BMPs: Phát triển các biện pháp nuôi tốt cá tra, thực hiện quy tắc thực hành nuôi tốt theo BMP đối với các cơ sở nuôi thủy sản trong địa bàn tỉnh An Giang, đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn chất lượng và bảo vệ môi trường;
 - Áp dụng nghiêm ngặt các điều kiện đă được Bộ NN&PTNT quy định về điều kiện cơ sở, vùng nuôi cá tra tham canh đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm ban hành theo Thông tư số 45/2010/TT-BNNPTNT ngày 22/7/2010;
 - Đặt ra các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2012 như: diện tích nuôi thủy sản được chứng nhận nuôi an toàn chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế là 50%, sản lượng nguyên liệu thủy sản xuất khẩu của tỉnh được chứng nhận đạt tiêu chuẩn an toàn chất lượng 50%, vùng nuôi thuộc các doanh nghiệp chế biến thủy sản xuất khẩu được chứng nhận nuôi an toàn theo các tieu chuẩn quốc tế: 60%, hộ nuôi thủy sản được đào tạo các lớp huấn luyện kỹ năng nuôi thủy sản an toàn và chất lượng theo tiêu chuẩn  quốc tế và chọn tạo giống thủy sản chất lượng cao: 60%, Cán bộ thủy sản cấp tỉnh và huyện thị thành phố được đào tạo kiến thức về tiêu chuẩn an toàn chất lượng: 80%
 Kiến nghị:
 - Các Sở ban ngành liên quan cần tiếp tục đầu tư nghiên cứu phương pháp xử lư nước thải đơn giản hơn, chi phí thấp hơn có thể ứng dụng khả thi đối với mô h́nh nuôi thủy sản vừa và nhỏ cũng như mô h́nh nuôi thủy sản trong bè;
 - Xây dựng hệ thống quan trắc và cảnh báo môi trường nước sông Tiền và sông Hậu, nước vùng ngập lũ để cảnh báo và xử lư kịp thời ô nhiễm nguồn nước;
 - Xây dựng kế hoạch phối hợp giữa Sở NN&PTNT và Sở Tài nguyên và Môi trường trong công tác tập huấn tuyên truyền về môi trường và đa dạng sinh học.

(Xử lư từ Báo cáo tham luận hội nghị   Môi trường và Biến đổi Khí hậu tỉnh An Giang năm 2010)


can't open language file