Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và tình hình hiện tại của Việt Nam

Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy là hóa chất có thể tồn tại lâu dài trong môi trường, có thể lây lan từ xa và tích tụ chất béo trong cơ thể sinh vật, gây hại cho con người và động vật hoang dã.

Ngày đăng: 11-02-2022

1,207 lượt xem

Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và tình hình hiện tại của Việt Nam

Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy là chất ô nhiễm khó phân hủy được quy định trong Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (sau đây gọi là Công ước Stockholm).

Công ước Stockholm

Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy là hóa chất có thể tồn tại lâu dài trong môi trường, có thể lây lan từ xa và tích tụ chất béo trong cơ thể sinh vật, gây hại cho con người và động vật hoang dã. Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (Công ước) là một công ước quốc tế bảo vệ sức khỏe con người và môi trường khỏi các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy. Khi thực hiện Công ước, các bên cần thực hiện các biện pháp để kiểm soát ∕ hạn chế việc sản xuất 10 chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (bao gồm thuốc Aei, chlorodean, DDT, thuốc Dzepine, chất isodidi, sephosphosphilia, hexachlorvos, diệt côn trùng, độc hại và PCP) thương mại, sản xuất và sử dụng, và cam kết giảm thiểu và loại bỏ càng nhiều càng tốt các sản phẩm phụ của các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (PCP và dioxin và polychlorvos). 12 chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy đầu tiên được xác định bởi Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc, thường được gọi là "một tá bẩn".

Công ước được thông qua tại Stockholm, Thụy Điển, vào ngày 22 tháng 5 năm 2001 và chính thức có hiệu lực vào ngày 17 tháng 5 năm 2004. Trong năm 2009 và 2011, Công ước đã thêm 10 chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy vào phụ lục. Những chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy này có thể được tóm tắt thành ba loại:

Chất khử trùng: xyploxone, α-hexexane, β-hexane, lindan, PCP, thuốc lưu huỳnh và các đồng hình liên quan

Hóa chất công nghiệp: Hexbenzene, tetracydrophenyl bromide và pentabenzene, hexbenzene và sepbenzene, pyridoxin, axit perfluorooctan và các loại muối và perfluorooxin sulforaphane;

Sản phẩm phụ của quy trình công nghiệp: PCP.

 

Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và tình hình hiện tại của Việt Nam

 

ĐỊNH NGHĨA

Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (Persistent Organic Pollutants, viết tắt là POPs) đề cập đến các hóa chất hữu cơ tồn tại lâu dài trong môi trường, có chu kỳ bán rã dài và tích tụ qua mạng lưới thực phẩm và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và môi trường.

Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POPs) đề cập đến các chất ô nhiễm hữu cơ tự nhiên hoặc nhân tạo có thể di chuyển trên một khoảng cách dài và tồn tại lâu dài trong môi trường thông qua các phương tiện môi trường khác nhau (khí quyển, nước, sinh vật, v.v.), có dư lượng lâu dài, tích lũy sinh học, bán dễ bay hơi và độc tính cao, gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe con người và môi trường.

BẢN CHẤT

Bản chất của POPs thường có thể được tóm tắt ngắn gọn như sau:

1, Độc tính cao

Chất POPs cũng có thể gây hại cho sinh vật ở nồng độ thấp, ví dụ, những người độc hại nhất của dioxin có độc tính gấp 1.000 lần kali xyanua, được gọi là một trong những hợp chất độc hại nhất trên thế giới, lượng dioxin được dung thứ hàng ngày là 1pg mỗi kg trọng lượng cơ thể, 2, 3, 7, 8-TCDD trong dioxin chỉ cần vài chục pike là đủ để giết chuột lang, cho ăn một vài pig trên mỗi kg trọng lượng cơ thể trong nhiều ngày có thể làm cho khỉ mang thai sảy thai. Các chất POPs cũng có tác dụng khuếch đại sinh học, và POPs cũng có thể tích tụ dần dần thành nồng độ cao thông qua chuỗi sinh học, gây hại nhiều hơn.

2, Độ bền

Các chất POPs có khả năng chống quang phân, phân hủy hóa học và phân hủy sinh học, ví dụ, các chất dioxin có chu kỳ bán rã từ 8 đến 400 ngày trong pha khí, từ 166 ngày đến 2119 trong pha nước và khoảng 17 đến 273 năm trong đất và trầm tích.

3, Tích lũy sinh học

POPs có tính ưa dầu cao và nước tăng gớm, có thể tích lũy sinh học trong mô mỡ của sinh vật sống, có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe con người thông qua chuỗi thức ăn.

4, Di chuyển từ xa

POPs có thể lây lan đến một khoảng cách rất xa thông qua gió và nước. Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy POPs thường là các chất bán dễ bay hơi và có thể bay hơi vào khí quyển ở nhiệt độ phòng. Do đó, chúng có thể xâm nhập vào môi trường khí quyển dưới dạng hơi nước hoặc đất hoặc các hạt bám vào khí quyển, vì độ bền của chúng, vì vậy chúng có thể di chuyển từ xa trong môi trường khí quyển mà không bị phân hủy hoàn toàn, nhưng bán dễ bay hơi làm cho chúng không bị mắc kẹt vĩnh viễn trong bầu khí quyển chúng sẽ sụt lún một lần nữa trong một số điều kiện nhất định và sau đó bay hơi trong một số điều kiện nhất định. Sự bay hơi và sụt lún như vậy lặp đi lặp lại nhiều lần có thể dẫn đến POPs rải rác khắp hành tinh. Bởi vì, bản chất này của chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy có thể dễ dàng di chuyển từ một nơi ấm hơn đến những nơi lạnh hơn, như Vòng Bắc Cực, nơi xa các nguồn ô nhiễm đã được tìm thấy.

phân loại chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy

PHÂN LOẠI

1. Các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy đầu tiên của Công ước POPs quốc tế

Được chia thành thuốc trừ sâu clo hữu cơ, hóa chất công nghiệp và các sản phẩm phụ không cố ý.

Loại 1 - Thuốc trừ sâu:

(1) Thuốc ngải (aldrin): được sử dụng trong đất để loại bỏ mối, trai chấu, bí ngô mười hai sao lá giáp và côn trùng khác. Việc sản xuất bắt đầu vào năm 1949 đã bị cấm bởi 72 quốc gia và 10 quốc gia.

(2) Chlordane: Kiểm soát mối và mối lửa, được sử dụng như một loại thuốc trừ sâu phổ rộng trong các loại cây trồng và bãi cỏ khu dân cư khác nhau, bắt đầu sản xuất vào năm 1945, đã bị cấm bởi 57 quốc gia và hạn chế của 17 quốc gia.

(3) DDT: Từng được sử dụng làm thuốc trừ sâu để chống lại các bệnh do muỗi truyền qua, bắt đầu sản xuất vào năm 1942, đã bị cấm bởi 65 quốc gia và hạn chế ở 26 quốc gia.

(4) Thuốc dieldrin: được sử dụng để kiểm soát mối, sâu bệnh dệt may, chống lại các bệnh lây truyền muỗi nhiệt đới, một phần trong nông nghiệp, phát sinh vào năm 1948, bị cấm bởi 67 quốc gia và hạn chế của chín quốc gia.

(5) Isodit (endrin): phun thuốc trừ sâu lá cây trồng như bông và ngũ cốc, cũng được sử dụng để kiểm soát động vật gặm nhấm, bắt đầu sản xuất vào năm 1951, đã bị cấm bởi 67 quốc gia và 9 quốc gia hạn chế.

(6) Seven Clo: được sử dụng để tiêu diệt mối lửa, mối, châu chấu, sâu bệnh cây trồng và ruồi muỗi truyền bệnh và các phương tiện truyền nhiễm khác, bắt đầu sản xuất vào năm 1948, đã bị cấm bởi 59 quốc gia và hạn chế bởi 11 quốc gia.

(7) HCB: Đầu tiên được sử dụng để xử lý hạt giống, là thuốc diệt nấm cho cây lương thực, đã bị cấm bởi 59 quốc gia và 9 quốc gia hạn chế.

(8) Diệt mối (mirex): Được sử dụng để tiêu diệt mối lửa, mối và kiến khác, đã bị cấm bởi 52 quốc gia và 10 quốc gia hạn chế.

(9) Độc hại fen (toxaphene): bông, ngũ cốc, trái cây, các loại hạt và thuốc trừ sâu rau, bắt đầu sản xuất vào năm 1948, đã bị cấm bởi 57 quốc gia và 12 quốc gia hạn chế.

Loại 2 - Hóa chất công nghiệp: bao gồm PCBs và X-riplorpy (HCB). (1) PCBs: Được sử dụng như một thiết bị điện như máy biến áp, tụ điện, cáp điện áp cao sạc và chiếu sáng huỳnh quang, cũng như sơn và nhựa, là một phương tiện truyền thông trao đổi nhiệt (2) HCB: chất trung gian trong sản xuất hóa chấ.

Loại 3 - Sản phẩm phụ trong sản xuất: hai english và furan, nguồn:

(1) đốt cháy không hoàn toàn và nhiệt phân, bao gồm đốt rác đô thị, chất thải bệnh viện, gỗ và đồ nội thất đã qua sử dụng, khí thải ô tô, sản xuất kim loại màu, đúc và luyện cốc, phát điện, xi măng, vôi, gạch, gốm sứ, thủy tinh và các ngành công nghiệp khác và giải phóng PCBs tai nạn.

(2) Việc sử dụng các hợp chất clo, chẳng hạn như chlorol, PCBs, thuốc trừ sâu chlordaben eterilia và vi khuẩn.

(3) Ngành công nghiệp chlor-kiềm.

(4) Bột giấy tẩy trắng.

(5) Ô nhiễm thực phẩm, sự phong phú sinh học của chuỗi thức ăn, di chuyển vật liệu đóng gói giấy và tai nạn gây ô nhiễm thực phẩm. Kiểm soát quốc tế đối với POPs: cấm và hạn chế sản xuất, sử dụng, xuất nhập khẩu, phát thải nhân tạo, quản lý tốt chất thải POPs và hàng tồn kho.

2. Danh sách POPs trong các công ước khu vực

Tại Hội nghị Bộ trưởng Môi trường Liên châu Âu được tổ chức tại Aarhus, Đan Mạch, vào tháng 6 năm 1998, 32 quốc gia ở Hoa Kỳ, Canada và châu Âu đã chính thức ký Hiệp định về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy trong khuôn khổ Công ước về ô nhiễm không khí xuyên biên giới đường dài (LRTAP). Thỏa thuận quy định rằng việc cấm hoặc cắt giảm phát thải các chất POPs và cấm và loại bỏ một số sản phẩm có chứa chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy POPs. Tổng cộng có 16 poPs bị kiểm soát được đề xuất trong thỏa thuận, bao gồm 12 chất được đề xuất trong UNEP (ba trong số các loại chính ở trên), bao gồm: Six bromide, Lindan, hydroxy hydrophosphine đa vòng và kaipong (xypridoxone).

3. Danh sách POPs mới

Trên thực tế, các hóa chất phù hợp với định nghĩa chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy POPs vượt xa 12 hoặc 16 loại được đề cập ở trên, và một số tổ chức và tổ chức phi chính phủ đã đưa ra các khuyến nghị liên tiếp về POPs mới, và vào tháng 8 năm 2004, EU đã đề xuất mở rộng danh sách POPs trong một thông cáo báo chí có tựa đề "Ô nhiễm hóa chất: Ủy ban muốn loại bỏ nhiều chất bẩn hơn khỏi thế giới", dự kiến sẽ thêm chín LOẠI POPs mới sau đây vào Công ước Stockholm: Kaipon, Six Bromphenylene, Sáu sáu sáu (bao gồm cả Lindan), hydroxyphnium đa vòng, Hexachlorobudiene, brômbenzene, 10 bromide, PCB, polyclosphosphen (PCN) và sáp hóa thạch clo chuỗi ngắn.

Các chất POPs mới khác được đề cử bởi các học viện hoặc các tổ chức phi chính phủ bao gồm ve độc, atazine và perfluorocinane.

Đặc điểm

Đầu tiên, tích lũy. Đó là nó có thể tồn tại lâu dài trong môi trường, nói chung trong thành phần hóa học nó có clo, trong cấu trúc hợp chất carbon hữu cơ thêm nguyên tử clo, sự ổn định của hợp chất này sẽ tăng lên rất nhiều. Tất nhiên, nó cũng tốt cho toàn bộ hệ sinh thái, và mối đe dọa đối với sức khỏe con người sẽ tồn tại trong một thời gian dài.

Thứ hai, khả năng thu thập và phát hành. Đặc điểm của nó là thông qua chuỗi thức ăn có thể được khuếch đại theo cấp độ, có nghĩa là trong môi trường tự nhiên, bầu khí quyển, nước, đất có thể có nồng độ rất thấp, thậm chí không thể theo dõi nồng độ này, nhưng nó có thể thông qua khí quyển, nước, đất vào thực vật hoặc sinh vật thấp, sau đó từng cấp khuếch đại mức độ dinh dưỡng, mức độ dinh dưỡng càng cao tích lũy càng cao, con người là cao nhất, cuối cùng gây ra ảnh hưởng rất lớn đến con người.

Thứ ba, đối với Pob là tính bán bay hơi của nó, là nó có một mức độ dễ bay hơi nhất định, tính năng này xác định nó có thể được vận chuyển trên toàn thế giới, và nó có thể được vận chuyển đến một số khu vực trong một khoảng cách dài, là khu vực không có sản xuất và sử dụng Pos ở tất cả, nhưng vì nó vận chuyển đường dài, nó có thể được chuyển đến nơi đó.

Thứ tư, tác động của nó đối với sức khỏe và sinh thái là rất nghiêm trọng. Mặc dù bằng chứng về nghiên cứu dịch tễ học vẫn chưa đủ, nhưng đã có rất nhiều dấu hiệu cho thấy nó cũng tốt cho sinh thái, ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng có nguy cơ cực kỳ nghiêm trọng, đặc điểm chính là hoạt động của hormone của nó, biểu hiện tác dụng của estrogen.

Trong cơ thể con người

Mặc dù hầu hết các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy POPs đã ngừng sản xuất và sử dụng, rất khó để tìm thấy đất sạch mà không có POPs tồn tại trên thế giới, tương ứng với hầu như tất cả mọi người có nhiều hơn hoặc ít hơn các loại, cao hoặc thấp pops. Một nghiên cứu mới được công bố vào tháng 1 năm 2008 bởi các nhà nghiên cứu tại Khoa Y học X quang và Vật lý trị liệu tại Đại học Granada ở Tây Ban Nha cho thấy 100% trong số 387 tình nguyện viên Tây Ban Nha trưởng thành được phát hiện có nhiều hơn một chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, chủ yếu là các chất chuyển hóa nhỏ giọt giọt (tỷ lệ phát hiện 100%), PCP PCB-153 (tỷ lệ phát hiện 92%), Hexachlorvos (tỷ lệ phát hiện 91%), PCB-180 (tỷ lệ phát hiện 90%), PCB-138 (tỷ lệ phát hiện 86%), 666 (tỷ lệ phát hiện 84%), v.v.

Một cuộc khảo sát về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy được thực hiện tại Hà Nội cho thấy 90% trong số hơn 300 phụ nữ mang thai được thu thập sữa của phụ nữ mang thai đã phát hiện ra POPs như PCBS hoặc thuốc trừ sâu phốt pho hữu cơ, và 10% ở mức nguy hiểm hơn.

Nguy hiểm

Một là ảnh hưởng đến trọng lượng sơ sinh của trẻ em, có thể làm giảm cân sơ sinh của con người, còi cọc, rối loạn phát triển xương và rối loạn trao đổi chất, có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của một người.

Loại thứ hai là sự ức chế hệ thần kinh, rối loạn chú ý, hệ thống miễn dịch.

Loại thứ ba là mối nguy hiểm cho hệ thống sinh sản. Nó cũng có một mối đe dọa tiềm năng đối với hệ thống nội tiết của cơ thể con người, dẫn đến ung thư tinh hoàn ở nam giới, giảm số lượng tinh trùng, chức năng sinh sản bất thường, rối loạn tỷ lệ giới tính ở trẻ sơ sinh, ung thư vú ở phụ nữ, tuổi dậy thì sớm, vv, không chỉ gây hại cho cá nhân, mà còn ảnh hưởng vĩnh viễn đến con cái của họ.

Loại thứ tư ảnh hưởng đến ung thư.

 

Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy

 

TÌNH HÌNH HIỆN TẠI CỦA VIỆT NAM

Việt Nam đã đi đầu trong việc ký kết Công ước Stockholm, một hành động chung của cộng đồng quốc tế để bảo vệ nhân loại khỏi các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và là công ước môi trường thứ hai sau Nghị định thư Montreal có nghĩa vụ giảm phát thải bắt buộc rõ ràng đối với các nước đang phát triển và việc thực hiện công ước này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của xã hội nhân loại.

Hội đồng Nhà nước đã phê duyệt Kế hoạch thực hiện quốc gia của Việt Nam về Thực hiện Công ước Stockholm (sau đây gọi là Kế hoạch thực hiện Quốc gia), để thực hiện các yêu cầu của Kế hoạch Thực hiện Quốc gia, vào ngày 16 tháng 4 năm 2009, Bộ Bảo vệ Môi trường đã ban hành thông báo chung với Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia và 10 cơ quan quản lý có liên quan khác (số 23 năm 2009), quyết định cấm sản xuất, lưu thông, sử dụng và xuất nhập khẩu DDT và chlorine trên lãnh thổ Việt Nam kể từ ngày 17 tháng 5 năm 2009, trichlorophen (trừ việc sử dụng DDT cho các mục đích chấp nhận được) đã thực hiện cam kết của Việt Nam về việc ngừng sử dụng các mục đích miễn trừ cụ thể và loại bỏ hoàn toàn thuốc trừ sâu POPs vào tháng 5 năm 2009.

Vào ngày 18 tháng 5 năm 2009, Bộ Bảo vệ Môi trường đã tổ chức "Thực hiện thông báo của chính phủ, thực hiện các cam kết xanh và xây dựng một ngôi nhà hài hòa" và 5.17 loại thuốc trừ sâu và chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POPs) cho biết chính phủ Việt Nam đã loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy của thuốc trừ sâu theo kế hoạch và đạt được mục tiêu giai đoạn của Việt Nam trong việc thực hiện Công ước Stockholm.

Công ước quốc tế

Để thúc đẩy việc loại bỏ và cắt giảm chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, bảo vệ sức khỏe con người và môi trường khỏi POPs, dưới sự bảo trợ của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), 92 quốc gia và các tổ chức hội nhập kinh tế khu vực, bao gồm cả chính phủ Việt Nam, đã ký Công ước Stockholm vào ngày 23 tháng 5 năm 2001, tên đầy đủ là Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, còn được gọi là Công ước POPs.

 

Xem thêm Kiểm soát môi trường ô nhiễm chất thải rắn ở Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ việc công khai thông tin và sự tham gia của công chúng

 

GỌI NGAY 0907957895
ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN 

CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ & THIẾT KẾ XÂY DỰNG MINH PHƯƠNG 
Địa chỉ: 28 B Mai Thị Lựu, P. Đa Kao, Quận 1, TP.HCM 
Hotline:  028 3514 6426 - 0903 649 782 
Email:  nguyenthanhmp156@gmail.com ,
Website: www.minhphuongcorp.com

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha
UA-179584089-1